Türkçe 
Русский 
English Vergi hesabatlarının hazırlanması biznesin ən həssas məqamlarından biridir. Bir rəqəmin səhv yazılması, bir bəyannamənin bir gün gec təqdim olunması və ya sənədlərin uyğunsuzluğu əlavə xərcə, vergi orqanının sorğusuna və hətta yoxlamaya səbəb ola bilər. Bakıda fəaliyyət göstərən Accounting.Az MMC-nin vergi hesabatlarının hazırlanması və bəyannamələrin təqdim edilməsi xidməti sizin hesabatları düzgün hazırlayır, vaxtında təqdim edir, vergi ödəmələrini nəzarətdə saxlayır.
Vergi hesabatlarının hazırlanması niyə vacibdir?
Azərbaycanda vergi ödəyicisi kimi qeydiyyatda olan hər bir hüquqi şəxs və fərdi sahibkar vergi hesabatlarını Vergi Məcəlləsində müəyyən edilmiş müddətdə təqdim etməlidir. Bu öhdəlik yalnız fəal işləyən şirkətlərə aid deyil. Hesabat dövründə heç bir əməliyyatınız olmasa belə, vergi orqanına qanunla nəzərdə tutulmuş formada məlumat verməlisiniz.
Müasir biznes mühitində kiçik bir texniki xəta, bir rəqəmin yanlış qeyd olunması və ya bəyannamənin son təqdimetmə tarixinin bir gün gecikdirilməsi müəssisə üçün ciddi maliyyə və hüquqi fəsadlar doğura bilər. Vergi Məcəlləsinin tələblərinə əsasən:
- Vaxtında təqdim edilməyən hesabatlar üzrə sanksiyalar: Əsaslı səbəb olmadan vaxtında təqdim edilməyən hər bir vergi bəyannaməsi üzrə vergi ödəyicisinə 40 manat məbləğində maliyyə sanksiyası tətbiq olunur (Maddə 57.1). Bu sanksiya hər hesabat növü üçün ayrı-ayrılıqda hesablanır.
- Verginin yayındırılmasına görə cərimələr: Bəyannamənin yanlış tərtib edilməsi və ya verginin azaldılması nəticəsində yayındırılmış məbləğin 50 faizinədək maliyyə sanksiyası hesablanır. Bundan əlavə, vaxtında ödənilməyən vergi məbləğinə görə hər gecikdirilən gün üçün faizlər hesablanır.
- Kameral və səyyar yoxlamalar: Bəyannamələr arasındakı göstəricilərin uyğunsuzluğu (məsələn, ƏDV və mənfəət vergisi göstəricilərinin üst-üstə düşməməsi) Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən avtomatik olaraq kameral vergi yoxlamalarının və əlavə sorğuların başlanmasına səbəb olur.
- Kritik risklər: İri məbləğdə vergidən yayınma halları hətta Cinayət Məcəlləsinə əsasən məsuliyyət yarada bilər.
Peşəkar yanaşma bu risklərin qarşısını əvvəlcədən almağa imkan verir. Hesabatı vaxtında hazırlamaq tək cərimədən qorunmaq deyil, həm də verginin düzgün hesablanması, qanuni imkanlardan istifadə və biznes qərarlarında dəqiq rəqəmlərə əsaslanmaq deməkdir.
Əsas vergi bəyannamələri və təqdimetmə müddətləri
Azərbaycanda tətbiq edilən vergi rejimlərindən və fəaliyyət növündən asılı olaraq təqdim edilən bəyannamələr və onların müddətləri müxtəlifdir:
- Əlavə dəyər vergisi (ƏDV) bəyannaməsi: ƏDV ödəyicisi olan subyektlər tərəfindən aylıq əsasda hazırlanır və hesabat ayından sonrakı ayın 20-dən gec olmayaraq təqdim edilir.
- Sadələşdirilmiş vergi bəyannaməsi: Dövriyyəsindən asılı olaraq sadələşdirilmiş vergi rejimində çalışan sahibkarlar tərəfindən rüblük təqdim olunur (rübdən sonrakı ayın 20-dək).
- Muzdlu işlə bağlı vahid bəyannamə: İşəgötürənlər tərəfindən işçilərin gəlir vergisi, məcburi dövlət sosial sığorta (MDSS), işsizlikdən sığorta və icbari tibbi sığorta (İTS) haqları üzrə rüblük təqdim etdiyi vahid hesabatdır. Müddəti rübdən sonrakı ayın 20-sidir.
- Mənfəət və gəlir vergisi bəyannamələri: Hüquqi şəxslər mənfəət vergisini, fərdi sahibkarlar isə gəlir vergisini illik əsasda, hesabat ilindən sonrakı ilin mart ayının 31-dək vergi orqanına təqdim edirlər. Həmçinin rüb bitdikdən sonra 15 gün ərzində cari vergi ödənişləri yerinə yetirilməlidir.
- Əmlak və torpaq vergisi bəyannamələri: Müəssisənin balansında olan əsas vəsaitlər və torpaq sahələrinə görə illik qaydada təşkil edilir və mart ayının 31-dək təqdim olunur.
“Sıfır Hesabat” vacibdirmi?
Biznes praktikasında ən çox edilən xətalardan biri fəaliyyəti müvəqqəti dayanan və ya hesabat dövründə heç bir dövriyyəsi olmayan şirkətlərin hesabat verməyə ehtiyac duymadığını düşünmələridir. Vergi Məcəlləsinə əsasən, vergi ödəyicisi uçotda olduğu müddətdə hər hansı əməliyyat aparmasa belə, qanunla müəyyən edilmiş müddətdə “sıfır hesabat” (fəaliyyətsizlik hesabatı) və ya müvafiq arayış göndərməlidir.
Əgər fəaliyyət müvəqqəti dayandırılıbsa, bununla bağlı vergi orqanına xüsusi ərizə təqdim edilməlidir. Ərizənin müddəti bitdikdə və vaxtında uzadılmadıqda hesabat vermək öhdəliyi avtomatik bərpa olunur.
İş prosesimiz necə qurulub?
Peşəkar vergi xidməti və ya daxili mühasibatlıq hesabatı tərtib edərkən aşağıdakı addımları ardıcıllıqla icra etməlidir:
- İlkin sənədlərin toplanması və analizi: Elektron qaimə-fakturalar, bank çıxarışları, kassa kassa çekləri, gömrük bəyannamələri və əməkhaqqı cədvəlləri toplanır.
- Hesablamaların aparılması və optimallaşdırma: Məcəllənin tələblərinə uyğun olaraq vergi məbləğləri hesablanır, qanuni çərçivədə vergi yükünün optimallaşdırılması variantları dəyərləndirilir.
- Daxili yoxlama və çarpaz nəzarət: Bəyannamə daxilindəki rəqəmlər ilkin sənədlərlə və digər hesabat növləri ilə uzlaşdırılır.
- Elektron təqdimat: Bəyannamələr İnternet Vergi İdarəsi (BTP proqramı və ya onlayn portal) vasitəsilə təsdiqlənərək göndərilir.
- Üzləşmə və arxivləşdirmə: Təqdim edilmiş hesabatın qəbul bildirişi alınır və büdcə ilə üzləşmə aparılaraq borcun olmaması yoxlanılır.
Lazım olarsa, bəyannamə tərtibi proqramının (BTP) kompüterinizə quraşdırılmasında kömək edir və iş qaydasını izah edirik.
Xidmətin tərkibinə nələr daxildir?
Vergi hesabatlarının hazırlanması xidməti çərçivəsində komandamız aşağıdakıları təqdim edir:
- bütün vergi növləri üzrə bəyannamələrin hazırlanması və vergi orqanına göndərilməsi;
- fəaliyyəti olmayan şirkətlər və fərdi sahibkarlar üçün sıfır hesabatın hazırlanması;
- arayış, ərizə və vergi orqanlarına ünvanlanan məlumatların tərtibi;
- vergilərin hesablanması, tutulması və ödənilməsi ilə bağlı sənədlərin hazırlanması;
- vergi hesabatları və bəyannamələr üzrə konsultasiyalar;
- qanunvericilik dəyişiklikləri barədə məlumatlandırma.
Yalnız hesabat hazırlamaq lazım deyilsə, digər xidmətlərlə birləşdirmək də mümkündür. Uçotu özünüz aparırsınızsa, biz yalnız bəyannamələrin hazırlanmasını üzərimizə götürə bilərik. Uçotu tam şəkildə bizə həvalə etmək istəyirsinizsə, mühasibat xidmətləri və maliyyə hesabatlarının hazırlanması xidmətimizi də təklif bilərik.
Vergi hesabatlarında ən çox rast gəlinən səhvlər
Paktika göstərir ki, vergi ödəyicilərinin qarşılaşdığı problemlərin əksəriyyəti eyni səbəblərdən yaranır. Onları əvvəlcədən bilmək riski xeyli azaldır:
- ƏDV dövriyyəsinin düzgün müəyyən edilməməsi;
- bəyannamələr arasında uyğunsuzluq;
- elektron qaimə-fakturalarla uçotun üst-üstə düşməməsi;
- rüblük hesabatların unudulması;
- cari ödəmələrin gecikməsi;
- sənədlərin natamam təqdim edilməsi.
Bu səhvlərin əksəriyyəti hesabat təqdim edilməzdən əvvəl daxili yoxlama mərhələsində aşkar edilə bilər. Məhz buna görə hər bəyannaməni göndərməzdən əvvəl rəqəmlərin uçotla, digər vergi hesabatları ilə və ilkin sənədlərlə üst-üstə düşməsini yoxlayırıq.
Autsorsinq xidmətinin üstünlükləri
Vergi qanunvericiliyi daim yenilənir. Bu dəyişiklikləri izləmək və hesabatlılığı xətasız idarə etmək üçün peşəkar autsorsinq mühasibatlıq xidmətlərindən (məsələn, Accounting.Az MMC kimi ixtisaslaşmış şirkətlərdən) istifadə etmək sahibkarlara böyük üstünlük verir:
- Komanda təcrübəsi: Tək bir mühasibdən asılılıq aradan qalxır, vergi və hüquq mütəxəssislərindən ibarət komanda xidmət göstərir.
- Risklərin minimallaşdırılması: Daxili çarpaz yoxlamalar sayəsində cərimə və sanksiya riskləri sıfıra endirilir.
- Xərclərə qənaət: Ştatda mühasib saxlamaq, sosial ödənişlər və iş yeri təşkil etmək əvəzinə, müqavilə əsasında sabit xidmət haqqı ödənilir.
Accounting.Az ilə işləməyin üstünlükləri
Qanunvericiliyə uyğunluq
Hesabatlar qüvvədə olan Vergi Məcəlləsinə və Dövlət Vergi Xidmətinin təsdiq etdiyi formalara uyğun hazırlanır. Dəyişikliklər izlənilir, hesabat formaları vaxtında yenilənir.
Müddətlərə nəzarət
Hər müştəri üçün hesabat təqvimi aparırıq. Beləliklə, bəyannamə müddətlərini xatırlamaq yükü sizin üzərinizdən götürülür.
Vergi yoxlamasında dəstək
Xidmətimiz hesabatın təqdim edilməsi ilə bitmir. Lazım gəldikdə vergi yoxlamasına hazırlıq və yoxlama zamanı dəstək göstərir, mübahisə yarandıqda vergi ödəyicisinin mövqeyinin hazırlanmasında iştirak edirik.
Kompleks yanaşma
Mühasibat, kadr, vergi uçotu, audit və hüquq sahəsində konsaltinq xidmətlərini bir yerdən ala bilərsiniz. Bu, müxtəlif podratçılarla ayrı-ayrı işləmək zərurətini aradan qaldırır.
Şəffaf şərtlər
Yalnız müqavilə əsasında işləyirik. Müqavilə birdəfəlik xidmət və ya uzunmüddətli əməkdaşlıq üçün bağlana bilər. Xidmətin ilkin qiymətini saytımızdakı qiymət kalkulyatoru vasitəsilə hesablaya bilərsiniz.
Tez-tez verilən suallar
Fəaliyyətim olmasa da hesabat verməliyəmmi?
Bəli. Vergi ödəyicisi kimi uçotda olduğunuz müddətdə hesabat dövründə əməliyyat aparmasanız belə, qanunla nəzərdə tutulan hesabat və ya arayış təqdim etməlisiniz. Hansı sənədin lazım olduğunu şirkətinizin statusuna görə müəyyən edirik.
Bəyannaməni gec təqdim etsəm nə olar?
Əsas olmadan gecikmə halında Vergi Məcəlləsinin 57.1-ci maddəsinə əsasən 40 manat maliyyə sanksiyası tətbiq oluna bilər. Bəyan edilməmiş vergi varsa, əlavə sanksiya və faizlər də hesablanır.
Hesabatı özüm hazırlaya bilərəmmi?
Hüquqi baxımdan bəli, amma bunun üçün Vergi Məcəlləsini, hesabat formalarını və elektron sistemin işini yaxşı bilmək lazımdır. Vaxt və xəta riski nəzərə alındıqda çoxları bu işi peşəkarlara həvalə etməyi üstün tutur.
Xidmətin qiyməti nədən asılıdır?
Qiymət vergi rejimindən, hesabatların sayından, əməliyyatların həcmindən və sənədlərin vəziyyətindən asılıdır. Dəqiq təklif üçün kalkulyatordan istifadə edə və ya bizimlə əlaqə saxlaya bilərsiniz.
Vergi hesabatlarınızı bizə həvalə edin
Vergi hesabatlarının hazırlanması vaxt, diqqət və dəqiq biliklər tələb edir. Bu işi təcrübəli mütəxəssislərə həvalə edərək əsas fəaliyyətinizə fokuslana bilərsiniz. Accounting.Az komandası ilə əlaqə saxlayın, şirkətinizin vəziyyətini qiymətləndirək və sizə uyğun həlli təklif edək.
Vergi hesabatları və bəyannamələrin hazırlanması üçün əlaqə səhifəmizə keçin və ya birbaşa zəng edin.
