Azerbaycan’da Elektronik Vergi Hizmeti

Hizmet

Cemil Esedov – Accounting.Az (editör) / Zerdab PL (öğretmen)

Elektronik vergi hizmeti nedir?

Elektronik vergi hizmeti, vergi mükelleflerine online olarak sunulan hizmetlerin tamamıdır. Bu hizmetler sayesinde vergi mükellefleri vergi kurumlarıyla işlemlerini daha kolay yürütebilir, vergi beyannamelerini gönderebilir, vergi borçlarını kontrol edebilir ve diğer işlemleri online olarak gerçekleştirebilir.

Bu tür vergi hizmetleri, elektronik bilgi sistemi (EBS) üzerinden gerçek zamanlı olarak bağlantılı ve senkronize şekilde çalışır. EBS; vergi hizmetlerinin yanı sıra gümrük, sosyal güvenlik kurumları, bankalar ve diğer kuruluşlar arasında bilgi alışverişini sağlayarak vatandaşlar ve işletmeler için işlemleri kolaylaştırır.

“Elektronik bilgi sistemi (EBS), farklı alanlardaki bilgilerin toplanmasını, saklanmasını, işlenmesini, aktarılmasını ve yönetilmesini sağlayan dijital bir sistemdir. Devlet kurumları, işletmeler ve bireysel kullanıcılar arasındaki bilgi alışverişini otomatikleştirerek iş süreçlerinin daha verimli yürütülmesini sağlar.”

Elektronik vergi hizmetlerinin istikrarlı şekilde çalışabilmesi için bazı teknik, hukuki ve kurumsal şartların sağlanması gerekir. Bunlar arasında şunlar yer alır:

• güçlü teknik altyapı: güvenli ve istikrarlı sunucular, yüksek hızlı internet bağlantısı, otomatik veri işleme ve analiz sistemleri, kriptografik şifreleme ve kimlik doğrulama gibi modern güvenlik araçları;
• dijital kimlik doğrulama ve e-imza: elektronik imza, Asan İmza ve vergi sistemindeki her kullanıcı için özel giriş bilgileri;
• hukuki ve düzenleyici çerçeve: elektronik vergi hizmetlerinin hukuki esaslarını ve kişisel verilerin korunmasını açık şekilde belirleyen mevzuat ve dijitalleşme kuralları;
• sistemin bankacılık sistemleri ve devlet kurumlarının elektronik hizmetleriyle entegrasyonu: iş sözleşmeleri, sosyal sigorta ve diğer sistemlerle bağlantı, ayrıca 1C ve SAP gibi muhasebe programlarıyla otomatik uyumluluk;
• kullanıcı eğitimi ve destek hizmetleri: eğitimler, seminerler, kullanıcı dostu arayüz ve sürekli teknik destek.

Bu şartlar sağlandığında elektronik vergi hizmetleri hızlı, güvenilir ve verimli şekilde çalışabilir.

Online hizmetin temel amacı

Vergi mükelleflerine hızlı, şeffaf ve kolay hizmet sunan online vergi sistemlerinin oluşturulmasında birkaç temel amaç ön plana çıkar:

• vergi idaresini geliştirmek, prosedürleri kolaylaştırmak ve hızlandırmak;
• şeffaflığı artırmak, yolsuzluk ve kayıt dışı ilişkileri mümkün olduğunca azaltmak;
• zaman ve kaynak tasarrufu sağlamak, vergi kurumlarına gitmeden işlemlerin online olarak yapılmasına imkan vermek;
• dijital ekonominin gelişimini, elektronik ticareti ve dijital finans sistemlerini desteklemek.

Elektronik vergi hizmetleri oluşturulurken aşağıdaki temel ilkeler dikkate alınır:

• şeffaflık – vergi mükelleflerinin işlemlerini takip edebilmesi ve gerekli bilgilere ulaşabilmesi;
• hız – vergi hizmetlerinin mümkün olduğunca gerçek zamanlı olarak gerçekleştirilmesi;
• kolaylık ve erişilebilirlik – vergi işlemlerinin farklı yerlerden ve uygun zamanda yapılabilmesi;
• entegrasyon ve otomasyon – devlet kurumları ve finans kuruluşlarıyla ortak sistemler üzerinden çalışılması;
• güvenlik ve gizlilik – vergi mükelleflerinin bilgilerinin korunması ve yetkisiz erişimin önlenmesi.

Azerbaycan’da elektronik vergi hizmeti

Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı’na bağlı Devlet Vergi Hizmeti (DVH), İnternet Vergi Dairesi (İVD) aracılığıyla vergi mükelleflerine çeşitli elektronik vergi hizmetleri sunmaktadır.

Bu hizmetler arasında şunlar yer alır:

• vergi beyannamelerinin online olarak sunulması;
• elektronik faturaların kaydedilmesi ve gönderilmesi;
• kişisel hesap bilgilerinin yönetilmesi, vergi borçlarının ve ödemelerin kontrol edilmesi;
• vergi mükellefinin kaydı, VÖEN alınması ve kayıt bilgilerinde değişiklik yapılması;
• elektronik vergi hizmetleri üzerinden soru ve taleplerin gönderilmesi;
• POS terminalleri ve yazar kasaların kaydedilmesi ve diğer işlemler.

Gerçek ve tüzel kişilere online olarak sunulan elektronik vergi hizmetleri, hem zaman hem de kaynak tasarrufu sağlar.

Azerbaycan’da vergi hizmetleri konusunda profesyonel danışmanlığa ihtiyacınız varsa bizimle iletişime geçebilirsiniz

İnternet Vergi Dairesi portalı nasıl çalışır?

Portal, sisteme entegre edilmiş diğer elektronik bilgi sistemleriyle birlikte çalışır. Vergi mükellefleri sisteme kayıt olduktan sonra çeşitli işlemleri online olarak gerçekleştirebilir.

İVD’nin sunduğu vergi hizmetlerinden yararlanmak için gerçek veya tüzel kişi kayıt işlemini tamamlar, VÖEN alır ve portalda kişisel hesabını oluşturur. Kişisel hesaba elektronik imza, Asan İmza veya giriş şifresiyle erişilebilir.

Kişisel hesap üzerinden aşağıdaki işlemler gerçekleştirilebilir:

1. Vergi raporlarının elektronik olarak sunulması

Sistem, KDV, kurumlar vergisi, basitleştirilmiş vergi, gelir vergisi ve diğer vergilerle ilgili elektronik beyannamelerdeki bilgileri kontrol eder ve ilgili işlemleri gerçekleştirir.

2. Vergi ödemelerinin elektronik olarak yapılması

Vergi borçları kişisel hesap üzerinden takip edilebilir. Ödemeler online bankacılık, elektronik ödeme araçları veya banka kartı kullanılarak gerçekleştirilebilir.

3. Elektronik faturaların ve sözleşmelerin kaydedilmesi

Gerçek ve tüzel kişiler elektronik faturalarını sisteme dahil edebilir. Ayrıca iş sözleşmeleriyle ilgili bilgiler de elektronik ortamda kaydedilir.

4. Vergi denetimi ve kontrol hizmetleri

İVD üzerinden vergi mükelleflerinin işlemleri analiz edilebilir ve olası riskler belirlenebilir. Vergi kurumları da dijital kontroller ve bildirimler aracılığıyla denetim faaliyetlerini gerçekleştirebilir.

5. Online yazışma

Vergi mükellefleri elektronik ortamda taleplerini gönderebilir, gerekli belgeleri alabilir ve bilgilerini güncelleyebilir.

Diğer ülkelerde elektronik vergi hizmetleri

e-Urząd Skarbowy veya kısaca e-US, Polonya’da birçok vergi işleminin online olarak yapılmasını sağlayan resmi devlet sistemidir. Sistem nispeten yenidir ve gelişmeye devam etmektedir. Bununla birlikte birçok önemli işlem internet üzerinden gerçekleştirilebilmektedir. Sistem ağırlıklı olarak bireysel vergi mükelleflerine ve mikro işletmelere hizmet vermektedir. Zaman içinde diğer vergi mükelleflerine sunulan hizmetlerin de genişletilmesi planlanmaktadır.

Federal Tax Authority temsilcilerinin açıklamalarına göre Birleşik Arap Emirlikleri’nin elektronik vergi sistemi bölgedeki kapsamlı sistemlerden biridir. Sistem, vergilerin şeffaf ve verimli şekilde yönetilmesine yardımcı olurken vergi mevzuatına uyumu da desteklemektedir.

Electronic Federal Tax Payment System, ABD Hazine Bakanlığı tarafından ücretsiz olarak sunulan elektronik vergi ödeme sistemidir. Kayıt işlemi tamamlandıktan sonra sistem üzerinden Internal Revenue Service’e (IRS) vergi ödemeleri yapılabilir.

Rusya Federal Vergi Servisi’nin elektronik vergi hizmeti, vergi mükellefi olan LLC ve anonim şirketlerin rapor göndermesine ve vergi bilgilerine ulaşmasına yardımcı olur.

Sistemde oluşturulan kişisel hesap üzerinden tüzel kişiler:

• vergi kurumu ile belge alışverişi yapabilir;
• şirket bilgilerini online olarak gönderebilir;
• Birleşik Devlet Sicili’nden belgeler alabilir;
• yazar kasalarını kaydedebilir.

Elektronik vergi hizmetleri, vergi mükelleflerinin işlemlerini önemli ölçüde kolaylaştırır ve dijital kamu yönetiminin daha verimli çalışmasına katkı sağlar.