Marka Nedir, Şirket İçin Neden Önemlidir ve Marka Tescili Nasıl Yapılır?

Hizmet

Marka nedir?

Marka, farklı işletmelere ait ürün veya hizmetleri birbirinden ayırmak için kullanılan bir işarettir. Aynı zamanda korunan fikri mülkiyet haklarından biridir. Azerbaycan’da marka tescili, “Markalar ve Coğrafi İşaretler Hakkında” Kanun’un şartlarına uygun olarak yapılır. Tescil, markanın hukuki olarak korunmasını sağlar. Kanunun 1. maddesine göre marka, bir işletmenin ürün veya hizmetlerini başka bir işletmenin ürün veya hizmetlerinden ayıran ve grafik olarak gösterilebilen bir işaret veya işaretler kombinasyonudur.

Tescil edilmiş bir marka üzerindeki münhasır hak 10 yıl süreyle geçerlidir. Marka sahibinin başvurusu ve ilgili ücretin ödenmesiyle bu süre her defasında 10 yıl daha uzatılabilir.

Neler marka olarak tescil edilebilir?

Bu konu yukarıda belirtilen kanunun 4. maddesinde düzenlenmiştir. Marka olarak tescil edilebilecek unsurlar şunlardır:

• kelimeler, kişi adları, harfler ve rakamlar;
• görsel unsurlar;
• ürünlerin şekli ve ambalajı;
• renkler ve yukarıda belirtilen unsurların farklı kombinasyonları.

Tescil başvurusunun reddedilebileceği durumlar ise kanunun 5. ve 6. maddelerinde açıklanmıştır.

Marka tescilinin avantajları nelerdir?

1. Marka tescilinin en önemli avantajlarından biri, işletmenin markaya yaptığı yatırımın korunmasıdır. Bir marka tanıtılırken reklam, ambalaj ve pazarlama için çeşitli harcamalar yapılır. Zamanla marka tanınır ve değer kazanır. Marka tescil edilmemişse başka bir kişi markayı kendi adına tescil ettirmeye çalışabilir ve bundan gelir elde edebilir. Tanınmış bir marka ise sahibine ek ekonomik değer sağlar.
2. Tescil, marka sahibine münhasır hak ve hukuki koruma sağlar. Markanın kullanılmasına yalnızca sahibi izin verebilir. Örneğin marka, franchise veya lisans sözleşmesi kapsamında başka kişilerin kullanımına verilebilir. Ayrıca marka hakkını ihlal eden kişilerden mahkeme yoluyla tazminat talep edilebilir.
3. Marka tescili, markayı şirketin gayri maddi varlıklarından biri haline getirebilir. Bu da şirketin toplam değerini artırabilir. Marka hakkı, lisans sözleşmesiyle başka bir kişiye kullandırılabilir.
4. Tescilli bir marka, tüketicilerin ürün veya hizmetin kaynağını daha kolay tanımasına yardımcı olur. Aynı zamanda sahte ürünlerin ayırt edilmesini kolaylaştırabilir ve tüketici güvenini artırabilir.

Marka tescili için nereye başvurulmalıdır?

Marka tescili, başvuru sahibinin sunduğu başvuru belgeleri esas alınarak Azerbaycan Cumhuriyeti Fikri Mülkiyet Ajansı tarafından gerçekleştirilir. Başvuru sahibi belgelerini Ajansa:

• doğrudan;
• veya patent vekili aracılığıyla sunabilir.

Yurt dışında yaşayan gerçek kişilerin temsilcileri ve yabancı tüzel kişiler, marka tesciliyle ilgili başvurularını ve diğer hukuki işlemlerini yalnızca Fikri Mülkiyet Ajansında kayıtlı patent vekilleri aracılığıyla gerçekleştirebilir.

Başvuru “PƏNAH” online sistemi üzerinden de yapılabilir.

Marka tescili için hangi belgeler gereklidir?

Azerbaycan’da marka tescili için sunulan başvuru dosyası, başvuru formu ve gerekli ek belgelerden oluşur. Her marka için ayrı bir başvuru hazırlanmalıdır. Marka tescili için başvuru belgelerinin sunulması ve incelenmesi, Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu tarafından onaylanan kurallara göre gerçekleştirilir.

Tescil başvurusunda aşağıdaki bilgiler yer almalıdır:

• başvuru sahibi veya patent vekili hakkında bilgiler, yani ad, adres ve imza;
• tescil edilmek istenen işaretin görüntüsü veya üç boyutlu şekli;
• işaretin serbest biçimde açıklaması;
• Markaların Tescili Amacıyla Mal ve Hizmetlerin Uluslararası Sınıflandırılmasına İlişkin Nice Anlaşması uyarınca sınıflandırılmış mal ve hizmet listesi;
• renk veya renk kombinasyonu.

Marka tescili başvurusuna gerektiğinde aşağıdaki belgeler de eklenir:

• patent vekilinin veya diğer temsilcinin yetkisini gösteren belge, yani vekâletname;
• kolektif markanın tüzüğü, markayı kendi adına tescil ettirmeye yetkili kuruluşun adı, markayı kullanma hakkına sahip kişilerin listesi, markanın kapsadığı mal veya hizmetlerin listesi ve bunların ortak özellikleri;
• gerektiğinde markanın öncelik hakkını gösteren belge;
• gerektiğinde fuar önceliğini gösteren belge;
• marka tescili için belirlenen ücretin ödendiğini gösteren belge.

Başvuru Azerbaycan dilinde hazırlanmalıdır. Diğer bilgiler Azerbaycan dilinde veya başka bir dilde sunulabilir. Sürelerin hesaplanması, başvuru belgelerinin sunulduğu tarihten itibaren başlar. Başka bir dilde sunulan bilgiler iki ay içinde Azerbaycan diline çevrilerek teslim edilmelidir. Aksi halde başvuru yapılmamış sayılabilir.

Başvuru yapıldıktan sonra ne olur?

Marka tescili için Fikri Mülkiyet Ajansına sunulan başvuru belgeleri mevzuatın şartlarına uygunsa kayıt altına alınır ve iki aşamalı inceleme sürecine alınır. İlk aşama ön incelemedir ve bir ay içinde gerçekleştirilir.

Bu aşamada:

• başvuru belgelerinin içeriği;
• gerekli belgelerin mevcut olup olmadığı;
• belgelerin belirlenen şartlara uygunluğu kontrol edilir.

Ön incelemenin sonucuna göre başvuru ya değerlendirmeye kabul edilir ya da reddedilir. Karar hakkında başvuru sahibine bildirim gönderilir. Gerekli düzeltmeler yapıldıktan sonra başvuru tekrar incelemeye sunulabilir.

İkinci aşama, başvurusu yapılan markanın esas yönünden incelenmesidir. Bu inceleme, ön incelemenin tamamlanmasından sonra altı ay içinde gerçekleştirilir. İlgili hizmet ücretinin ödenmesi halinde inceleme hızlandırılarak bir ay içinde tamamlanabilir. Metinde belirtilen mevcut hizmet ücreti 120 AZN’dir. Esas inceleme sırasında markanın mevzuatın şartlarına uygun olup olmadığı kontrol edilir ve öncelik hakkı belirlenir.

Marka tescili konusunda olumlu karar verilirse başvuru sahibinin dört ay içinde devlet harcını ödemesi gerekir. Metinde belirtilen mevcut devlet harcı 45 AZN’dir.

Ödemeden sonra marka tescil edilir, ilgili bilgiler yayımlanır ve marka tescil belgesi verilir. Başvurunun reddedilmesi halinde karar 10 gün içinde başvuru sahibine gönderilir. Başvuru sahibi mevzuatın şartlarına uygun şekilde gerekli düzeltmeleri yapabilir veya karara itiraz edebilir.

Görüldüğü gibi fikri mülkiyetin tescili, incelenmesi ve korunmasıyla ilgili işlemler sırasında çeşitli devlet harçlarının ve Fikri Mülkiyet Ajansına ödenecek hizmet ücretlerinin ödenmesi gerekir.

Bu ödemelerin zamanında ve doğru yapılmaması tescil sürecinin uzamasına, bazı durumlarda ise tescille ilgili sorunların ortaya çıkmasına neden olabilir.

Zaman ve maliyet kaybını azaltmak için marka tescili hizmetimizden yararlanabilirsiniz. Accounting.Az MMC uzmanları tescil sürecinin daha kolay ve düzenli şekilde yürütülmesine yardımcı olabilir

Tescilli marka başka kişilerin kullanımına verilebilir mi?

Fikri Mülkiyet Ajansında tescil edilmiş bir markanın sahibi, markayı kullanma hakkını başka bir kişiye verebilir. Bu işlem, Ajans tarafından tescil edilen ve bilgileri Ajansın resmi “Sənaye Mülkiyyəti” bülteninde yayımlanan lisans sözleşmesiyle gerçekleştirilir. Lisans sözleşmesinin yürürlüğe girmesi için gerekli şartların yanında ilgili hizmet ücretinin de ödenmesi gerekir. Metinde belirtilen mevcut hizmet ücreti 120 AZN’dir.

Markaya ilişkin haklar bir sözleşme kapsamında başka bir kişiye tamamen veya belirli mal ve hizmetler açısından kısmen devredilebilir. Sözleşmenin Ajans nezdinde tescili için ödenmesi gereken mevcut devlet harcı 60 AZN’dir.

Marka hakkının devri, marka tescili için sunulmuş ancak henüz sonuçlanmamış başvurular için de yapılabilir. Başvuru aşamasındaki bir marka hakkının devri için belirtilen mevcut devlet harcı, bir marka için 35 AZN’dir.