Muhasebe ve otomasyon
Muhasebe ve otomasyon uzun yıllardır birlikte gelişiyor. Bu ortak gelişim sayesinde bugün “Muhasebede robot teknolojisi nedir?” ve “Yapay zekâ muhasebecilerin yerini alacak mı?” gibi sorular daha sık gündeme geliyor.
Muhasebede tekrar eden işlemler özel yazılımlar aracılığıyla otomatik olarak gerçekleştirilebilir. Bu durumda insanın görevi sisteme gerekli bilgileri ve komutları girmek olur. Hangi durumda hangi işlemin yapılacağını anlamak için muhasebe mantığını ve kullanılan programın işleyişini bilmek gerekir. Bu tür muhasebe programlarının sayısı oldukça fazladır. Bulut teknolojisi ile çalışan “Hesabat” sistemi de bunlardan biridir.
Muhasebede otomatikleştirilebilen tekrar eden işlemlere şu örnekleri verebiliriz:
Geleneksel otomasyon çözümlerine ek olarak, 2020 yılından itibaren muhasebe alanında iki modern teknoloji daha kullanılmaya başlandı:
Elbette muhasebe süreçlerine teknoloji entegrasyonu belirli yatırımlar gerektirir. Ancak doğru teknolojiler kullanıldığında bu yatırımların geri dönüşü mümkündür. Uluslararası araştırmalar, muhasebe süreçlerinin en az %25’ini otomatikleştiren şirketlerin önemli verimlilik ve kârlılık elde ettiğini göstermektedir.
Robotik süreç otomasyonu
Muhasebe ve otomasyonun birlikte gelişmesinin en önemli sonuçlarından biri RPA teknolojisidir. RPA uygulamaları öncelikle iş süreçlerinin analiz edilmesi ve sistemli şekilde tanımlanması ile başlar. Daha sonra belirlenen algoritmalar doğrultusunda çalışan yazılımlar oluşturulur.
Ancak RPA daha çok düzenli tekrar eden işlemler için uygundur. Örneğin:
RPA sistemleri veri analizi yapamaz ve bağımsız karar veremez. Bu nedenle muhasebecinin yerine geçen bir sistem değil, tıpkı Excel veya muhasebe programları gibi bir yardımcı araçtır.
Muhasebede robot teknolojilerinin kullanılması, muhasebecilerin daha çok analiz, yorumlama ve profesyonel değerlendirme gerektiren işlere odaklanmasına yardımcı olacaktır. Sadece veri girişi yapan bazı çalışanların zamanla bu meslekten ayrılması mümkündür. Ancak deneyimli ve uzman muhasebecilere olan ihtiyaç devam edecektir.
Yurt dışındaki araştırmalara göre özellikle ABD ve İngiltere’de nitelikli muhasebeci eksikliği yaşanmakta ve bu uzmanların maaşları artmaktadır.
Aslında RPA tamamen yeni bir sistem değildir. Bu teknoloji, klasik muhasebe otomasyonunun daha gelişmiş bir devamıdır. Robot sistemler muhasebecilerin günlük işlerini kolaylaştıran yardımcı araçlardır.
Geçmişte Excel ve hesap makinelerinin yaygınlaşmasıyla muhasebe mesleğinin biteceği düşünülüyordu. Ancak bugün muhasebeciler hâlâ iş hayatının önemli bir parçasıdır. Aynı durum robot teknolojileri için de geçerlidir. Muhasebe mesleği için asıl büyük değişim yapay zekâ teknolojileri ile yaşanabilir.
Yapay zekâ
AI (Artificial Intelligence), yani yapay zekâ; makine öğrenmesi, bilgisayarlı görme ve büyük veri analizi gibi teknolojilere dayanır. Yapay zekâ tamamen insan aklının yerine geçmez, onu destekleyen bir sistem olarak çalışır.
AI çözümleri, RPA ile oluşturulan robotik süreçleri yönetebilir. Örneğin sisteme yeni bir belge girildiğinde, yapay zekâ bunun işlenmesini başlatabilir ve gerekli raporları otomatik şekilde hazırlayabilir.
Ancak bu sistemlerin çalışabilmesi için çok sayıda örnek veri ve eğitim süreci gerekir. Deneyimli bir muhasebeci bir varlığın değerlendirmesini birkaç saniyede yapabilirken, aynı kararı robota öğretmek binlerce saat sürebilir.
Muhasebe politikalarının hazırlanması gibi daha karmaşık süreçler ise bugün hâlâ yapay zekâ tarafından tam olarak yerine getirilememektedir. Bunun için AI sistemlerinin:
Bu seviyede bir sistem henüz tam anlamıyla geliştirilmemiştir. Muhasebe süreçlerini tamamen dijital kurallara dönüştürmek oldukça zor, hatta bazı durumlarda imkânsız olabilir.
Ayrıca böyle bir sistemin çalışabilmesi için tüm işletmelerin dijital veri altyapısının oluşturulması gerekir. Bu da kısa vadede kolay çözülebilecek bir konu değildir.
Bu nedenle yapay zekâ, muhasebecinin tamamen yerini almak yerine onun rolünü değiştirecektir. Gelecekte muhasebeciler yalnızca işlem yapan kişiler değil, muhasebe sistemlerini yöneten, süreçleri analiz eden ve robot teknolojilerini eğiten uzmanlar haline gelecektir.
Aynı zamanda yöneticiler için finansal bilgileri yorumlayan önemli kişiler olmaya devam edeceklerdir. Çünkü yapay zekânın hâlâ tam olarak yapamadığı önemli bir konu vardır: duygusal zekâ ve insan ilişkileri.
Son olarak muhasebe alanında hızla gelişen iki önemli AI teknolojisine değinmek isteriz:
Eğer muhasebe süreçlerinin otomasyonu ve Hesabat online muhasebe sistemi hakkında daha fazla bilgi almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz. Bakü’de muhasebe kursları sunan Accounting.Az danışmanlık şirketi sizə bu alanda destek vermeye hazırdır.
Русский
English
Azərbaycan