Azerbaycan’da yabancı şirket şubesi kaydı: hukuki prosedürler ve pratik yaklaşım

Hizmet

Günümüzde ekonomik entegrasyon, yabancı şirketlerin Azerbaycan’daki ticari faaliyetlerini olumlu yönde etkiliyor. Bu kapsamda yabancı tüzel kişilerin Azerbaycan’da şube veya temsilcilik açarak faaliyet göstermesi ülke mevzuatında açık şekilde düzenlenmiştir. Aşağıda yabancı şirket şubelerinin Azerbaycan’da kaydı, hukuki ve idari süreçler ile kayıt sırasında gerekli olan belgeler hakkında bilgi verilmektedir.

Yabancı şirket şubesi nedir?

Azerbaycan Cumhuriyeti Medeni Kanunu’nun 53. maddesine göre şube, tüzel kişinin bulunduğu yer dışında faaliyet gösteren, belirli görevleri yerine getiren ve bağımsız tüzel kişilik statüsüne sahip olmayan bir yapıdır.

Şubenin Azerbaycan’da resmi olarak faaliyet gösterebilmesi için devlet kaydına alınması gerekir.

Hukuki düzenlemelerin temeli

Azerbaycan’da yabancı şirket şubelerinin kaydı, “Tüzel Kişilerin Devlet Kaydı ve Devlet Sicili Hakkında” Kanun ve Vergi Kanunu kapsamında gerçekleştirilir.

Bununla birlikte şubenin faaliyetlerine İş Kanunu, Gümrük Kanunu ve diğer ilgili mevzuat hükümleri de uygulanır.

Şube açmanın avantajları

Yabancı bir şirketin Azerbaycan’daki şubesi, ana şirketi ülkede temsil ederek aşağıdaki imkanlardan yararlanabilir:

• vergi mükellefi olarak kayıt yaptırabilir;
• sözleşme imzalayabilir ve banka hesabı açabilir;
• yerel iş gücünden yararlanabilir;
• muhasebe kayıtlarını bağımsız şekilde tutabilir.

Bu yapı, hem vergi raporlaması hem de gümrük işlemleri açısından gerekli hukuki zemini oluşturur.

Azerbaycan’da yabancı şirket şubesi kayıt süreci

Şubelerin devlet kaydı, Azerbaycan Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı bünyesindeki Devlet Vergi Servisi tarafından yapılır. Belgelerin eksiksiz ve doğru şekilde sunulması halinde kayıt işlemi genellikle 2 iş günü içinde tamamlanır. Kayıt için devlet harcı 300 AZN’dir.

Şube kaydı için temel şartlar

Yabancı şirketlerin Azerbaycan’da şube açarken yerine getirmesi gereken bazı hukuki ve idari şartlar vardır. Sunulan belgelerin yürürlükteki mevzuata uygun, eksiksiz ve doğru olması önemlidir.

1. Yabancı tüzel kişinin hukuki statüsünün doğrulanması

• Yabancı şirketin ana sözleşmesi, ticaret veya devlet sicilinden alınan belge gibi kayıt evrakları sunulmalıdır.
• Belgeler mevzuata uygun şekilde tasdik edilmeli ve noter onaylı olarak Azerbaycan diline çevrilmelidir.
• Belgeler, şirketin yasal olarak faaliyet gösterdiğini ve şube açma hakkına sahip olduğunu göstermelidir.

2. Şubenin yasal adresi

Azerbaycan’da şube kaydı sırasında şubenin faaliyet göstereceği yasal adresi doğrulayan bir belge sunulmalıdır. Bu belge kira sözleşmesi, mülkiyet belgesi veya benzeri bir belge olabilir.

Belirtilen adres gerçek ve hukuken geçerli olmalıdır.

3. Şube müdürü hakkında bilgiler

• Şubeyi yönetecek kişinin kimlik bilgileri, öz geçmişi ve iletişim bilgileri sunulmalıdır.
• Şube müdürü Azerbaycan vatandaşı değilse, ülkede çalışmasına izin veren hukuki bir dayanağa sahip olması gerekir. Örneğin çalışma izni talep edilebilir.

4. Şubenin faaliyet alanı

• Şubenin faaliyet alanları ve amaçları ilgili belgelerde açıkça belirtilmelidir.
• Faaliyetler Azerbaycan mevzuatına uygun olmalı ve ülkenin ulusal çıkarlarıyla çelişmemelidir.

5. Muhasebe ve vergi kaydı için hazırlık

• Şubenin kaydı aynı zamanda vergi kaydını da kapsar ve şubeye VÖEN, yani vergi kimlik numarası verilir.
• Vergi beyannameleri ve mali raporlar için gerekli muhasebe belgeleri hazırlanmalıdır.
• Yıllık cironun belirlenen sınırı aşması durumunda KDV kaydı da zorunlu hale gelir.

Elektronik kayıt imkanları

ASAN İmza ve elektronik kayıt imkanları sayesinde yabancı şirket şubelerinin devlet siciline kaydı daha hızlı ve kolay şekilde yapılabilir.

Bu imkan özellikle yabancı şirket sahiplerinin Azerbaycan’a gelmeden bazı kayıt işlemlerini gerçekleştirebilmesi açısından avantaj sağlar.

Accounting.az, elektronik imza ile kayıt, hukuki tercüme ve ASAN Hizmet işlemlerinde kapsamlı destek sunabilir.

Vergi yükümlülükleri ve muhasebe

Yabancı şirketin Azerbaycan’daki şubesi kurulduktan sonra vergi mevzuatından kaynaklanan çeşitli yükümlülükler ortaya çıkar. Bu yükümlülüklerin zamanında ve doğru şekilde yerine getirilmesi, hem hukuki risklerin azaltılması hem de işletmenin düzenli ve şeffaf şekilde faaliyet göstermesi açısından önemlidir.

1. Vergi kaydı ve VÖEN

Şube vergi makamlarında kayıt yaptırmalı ve VÖEN, yani vergi kimlik numarası almalıdır. Bu işlem, yabancı şirket şubesinin kaydıyla birlikte gerçekleştirilir.

Vergi ödemeleri, beyannameler ve elektronik belge işlemleri VÖEN üzerinden yürütülür.

2. Vergi türleri

Şubenin tabi olabileceği başlıca vergiler şunlardır:

• Gelir (kurumlar) vergisi – %20 oranında uygulanır;
• Katma Değer Vergisi (KDV) – yıllık cironun 200.000 AZN’yi aşması halinde zorunludur;
• ücretlerden kesilen vergiler ve sosyal sigorta ödemeleri – çalışanlarla yapılan sözleşmelere göre hesaplanır;
• basitleştirilmiş vergi – bazı durumlarda uygulanabilir, ancak yabancı şirket şubeleri çoğunlukla kurumlar vergisi sistemine tabidir.

3. Muhasebe

Şube kaydı tamamlandıktan sonra muhasebe sistemi kurulmalı ve gerekli mali raporlama düzenli şekilde yapılmalıdır.

Bu süreç aşağıdakileri kapsar:

• gelir ve giderlerin belgelenmesi;
• ücret ve bordro kayıtlarının tutulması;
• üç aylık ve yıllık mali raporların hazırlanması.

Azerbaycan’da yabancı şirket şubesi açmak ve kayıt yaptırmak, hukuki açıdan dikkatli şekilde yürütülmesi gereken bir süreçtir. Belgelerin doğru hazırlanması ve kayıt işlemlerinin mevzuata uygun şekilde tamamlanması için profesyonel hukuki ve muhasebe desteği önemlidir.

Şube kayıt sürecini hızlandırmak, olası hataları önlemek ve işlemleri daha güvenli şekilde tamamlamak için Accounting.az profesyonel destek sunmaktadır.

+994123100929

+994125983798