Autsorsing esaslı hizmetlerimizin geniş yelpazesi hakkında daha detaylı bilgi almak için aşağıda yer alan telefon numaralarımızdan bizimle iletişime geçebilirsiniz
Ramin Ramazanov – Direktör/Muhasebe ve Denetim Uzmanı
Denetçi kimdir?
İş dünyasında sıkça karşılaştığımız denetim nedir? Bu denetimin merkezindeki kişi kimdir? Denetimin özü hakkında başka bir yerde ayrıntılı bilgi verilmiştir. Denetçi ise, denetim yapan ve finansal tabloların doğruluğunu değerlendiren, gerekli lisansa sahip uzmandır. Denetim firmaları bu uzmanları bir araya getirerek hizmet sunar.
Birçok şirkette, finansal tablolara bağımsız bir bakış sağlamak amacıyla denetim planlaması yapılır. Bazı şirketler bunu yasal zorunluluk nedeniyle yaparken, bazıları gönüllü olarak tercih eder. Düzenli yapılan mali kontrol ve denetimler, bilgi kullanıcılarını güvenilir verilerle buluşturur. Azerbaycan mevzuatına göre denetimler serbest denetçiler ve denetim firmaları tarafından gerçekleştirilir. Denetim standartları ve denetimin nasıl yapılacağı yasal düzenlemelerle belirlenmiştir.
Serbest muhasebeci–denetçi mesleği ne zaman ortaya çıktı?
Denetçi kelimesi Latince audio sözcüğünden gelir ve dinlemek, işitmek anlamını taşır. Tarihsel olarak, dini eğitim kurumlarında öğretmenler tarafından diğer öğrencileri denetlemekle görevlendirilen başarılı öğrencilere bu ad verilirdi. Bu öğrenciler diğerlerini dinler, konuyu ne kadar iyi anladıklarını belirler ve verilen ödevlerin kalitesini değerlendirirdi.
1088 yılında İngiltere’de krallık vatandaşlarına ait tüm malların kapsamlı bir sayımı tamamlandı. Bu bilgiler iki cilt halinde derlenerek “Kıyamet Günü Kitabı” adıyla kayda geçirildi. Bu isim tesadüf değildi; çünkü buradaki bilgiler, kıyamet günü Tanrı’ya sunulacak kadar doğru kabul ediliyordu.
Bu kayıtlardan, o dönemde İngiltere nüfusunun yaklaşık iki milyon olduğu anlaşılmaktadır. Bu süreç, İngiltere’de denetimin gelişmesi ve şekillenmesi için ilk adımlardan biri olarak kabul edilir.
İngilizce konuşulan ülkelerde denetimle ilgili günümüze ulaşan en eski yazılı kayıt 1130 yılına aittir. Bu kayıtlar, İngiltere ve İskoçya Hazine arşivlerinde yer alan muhasebe belgelerinde yapılan denetimlere dayanmaktadır.
Bakü’de denetim hizmetleri sipariş edin
Denetim firmaları
1200’lü yıllarda Londra’da denetçilik mesleği zaten vardı, ancak denetim firmalarının ortaya çıkması için daha zamana ihtiyaç vardı. 14. yüzyılın başlarında “Denetçi kimdir?” sorusuna rahatlıkla “Onlar seçilmiş görevlilerdir” cevabı verilebilirdi. O dönemde denetçiler bağımsız olarak çalışıyor, henüz denetim firmaları kurmamışlardı.
Denetçi faaliyetlerini ve denetimin niteliğini düzenleyen ilk yasal düzenleme, 1285 yılında İngiltere Kralı I. Edward tarafından çıkarıldı.
1844 yılından itibaren Büyük Britanya’da şirketlere ilişkin birçok yasa kabul edildi. Bu yasalar, şirketlerde denetimin planlı şekilde uygulanmasının ilk adımları olarak kabul edilir. Bu düzenlemelere göre, şirket yöneticileri yılda bir kez imzalanmış bilanço ve finansal tabloları hissedarlara sunmak zorundaydı. Ayrıca raporların doğruluğunu güvence altına almak için bağımsız bir muhasebeci yani denetçi davet edilmeliydi.
1880 yılında İngiltere ve Galler Muhasebeciler Enstitüsü kuruldu. Bu kuruluş, ilk denetim organizasyonlarından biri olarak kabul edilebilir. Günümüzde de faaliyet gösteren bu kurum, muhasebe ve denetim standartları hazırlar ve çeşitli denetim yayınları yapar. Ayrıca “Associates” adlı dergiyi yayımlar.
Modern denetim, özel bir kontrol organizasyonudur
Zaman içinde çevresel koşullar değiştikçe denetçi mesleği de gelişmiş ve dönüşmüştür. Bu noktada şu soru ortaya çıkar: modern denetçi kimdir ve değişen koşullara nasıl uyum sağlar?
Çevresel faktörler, denetimin kapsamını, niteliğini ve uygulanan standartları belirler. Günümüzde mali kontrol ve denetim, piyasa altyapısının önemli bir parçası haline gelmiştir. Aynı zamanda şirketleri cezalara ve yaptırımlara karşı koruyan özel bir kontrol mekanizmasıdır. Denetçi mesleği giderek daha fazla uzmanlaşmakta ve dijitalleşmektedir. Denetim firmaları, belirli alanlarda uzmanlaşmış analistleri, varlık değerleme uzmanlarını, muhasebecileri ve bilişim uzmanlarını bünyelerine katmaktadır.
Denetimin temel amaçlarından biri, finansal tablo kullanıcıları için bilgi riskini kabul edilebilir bir seviyeye indirmektir. Bu risk, finansal tablolarda yanlış veya eksik bilgi bulunma ihtimalini ifade eder.
Serbest denetçiler veya denetim firmaları tarafından yapılan incelemelerde şu hususlar değerlendirilir:
Denetim sonuçları denetçi raporunda yer alır.
Azerbaycan’da denetçilerin faaliyetleri “Denetim Hizmeti Hakkında” Azerbaycan Cumhuriyeti Kanunu ile düzenlenmektedir. Bu kanun, denetçinin kim olduğunu açıklamakla birlikte denetimin kapsamı ve planlanması gibi konuları da ele alır. Kanunda serbest denetçilerin ve denetim firmalarının hakları, yükümlülükleri ve sorumlulukları belirlenmiştir.
Denetçilerin lisanslandırılması, bağımsız mali kontrol ve denetim kurumu olan Azerbaycan Cumhuriyeti Denetçiler Odası tarafından yapılır. Bu kurum ayrıca denetçilerin faaliyetlerinin uluslararası denetim standartlarına ve ulusal mevzuata uygunluğunu da denetler.